Skip to main content

Full text of "De vera notione vocabuli [pneuma] in cap. viii. epist. ad Romanos [microform] : commentatio prima"

See other formats


' ■:,'%■' .;% ..^^^■■^^' ■ '* :f' %. '.;^:«^„v-:!f"M':.' :;r'"'''*5*'^^^i||(i 

,•■•; ^ ($''■>'■■:■■'. '>'■;■;: i'Vi ' ,''l)m _"_ __! ','■ '■■'_,"^-;!^ ,li^'i'i '. .'■'■^ w'''ii%!^ai'^^' 



w-- 



fM',; 





0-/rC ' .';; G^O;MiJy[ E' N,TA T I O; .P 

lfe'~-^.^C''-';"v:^ ':'•'■■':■.. ;,; QVA 

DIES PENTEC 

' piE sa;^<gi:?b^-E:: gele; 
AC ADlE MI A I E ^ 



,,--i-- — ' ■ 



■ 1 . 



ylMX 




■,u :;:''(;;' :u.f" 



Ex OFFiciNA ;FICKELSC]H 

CIoIOCCLXX VI. 









m 




V. AD ROMANOS 



MO PRIMA 



ECOSTES 

GELEBRANDOS 

C I T '; 

I E N E N S rS. 




ELSCHERRIA 

XXVI. 



■v:.l^ 



DEI GRATIA 

CAROLVS AVGVSTVS 

DVX SAXONIAE IVLIACI CLIVIAE MONTIVM AN- 
GARIAE ET GVESTPHALIAE LANDGRAVIVS -THV- 
RINGIAE MARCHIO^ MISNIAE COMES" PKINCIPIS 
DIGNITATE HENNEBERGIAE COMES MARGAE 
ET, I^AVENSBERGAE BYNASTA • RAVEN- 
STEINII CET. 

R E C T O R A C A D E M I A E 

: :; iMAGNiFlCENTlSSIM 

■ ,.^ '■ ■'■ '^- ': s. ■ Di-. ■ - ■ ',~:. :,:■ .-;'.,;-■ . 




[uod in multoruffl vocabulojiim 'jro/^tJcntfiaiv ffgttifTca- 
tioniSus definiendis vfii nobis vemr^s folet, - vt idtit- 
bii nonnunquam liaereamus ^ quaenam eis ,poteftas 
eo iquem tra£liamus Ipcb Iiibie£la< fit :v id etiam .in 
eruenda iudicaiidaque notiqne, quke vocabulo j(^/zi^j-,^ % 
N. T.-obuIo, tribucnda fit, feepienuniero, lacraj^ffi • Jiter^ 
prctibus aceidit. Et(i, enini extra omnem .omninp diibitatione^^^ 
tum ert, : 'Trysvf/.a in N. X interdum. figriificare|||rti^ I)eifatis.|)er^ 
fonam , cum Patre ct Filio ^eternum 'adorandam"| (v, c. lo. 14,26«. 
ct alibi faepe) interdum San£li huius Spiritus effeSlus et operationes, 
tum miraculofa$ naturaeque vircs et orclinem fiiperantcs , mm alias' 
etiamatque ordinarias j . faepe onine id quod oppQfitvim eft cami^^Q^ 
Kebraeorum moreloqu6ndi inteUeStac; nonunquarfi etiam id quod //- 
/^fl^ opponitur; tamcn, fi ad fingulos, locosdenenieridum, ac, quid 
hoe vocabulo quouisloco denotemr, indicandum eft, vehementer in-r 
fer fedifientiunt praeftautifiimi facri codicis iriterpretes., Ciiius gene- 
jris diife»fu& cum eos ctiam , qui enarniado o£taup epiflolae ad Roma- 
V ,- " jios' 



S- 



■iab:]S/capiti'6p varkspiartes diftralmt; . ea^ue perico- 

pa in primis digna^^^ fi quaeper feftos liosGe dies pia et feria medita- 
tioiie recolamr:; illuftrati<)neni^^ e^^^^ capjtts hiiius commatum, in 

'<]uibus T8 '^nvf/jdr^o^ momio iniicimr, haud.imitilem futuram eflTc exi- 
Aimauimus. Abftincbimiisyera tib emimerandis examinandisque alio- 
rvim interpretaiionibus , et, mifjis caeteris quae "explicationem accura- 
t-iof em ■defiderare videnmr oiiinibus , id vnice/agemxis , vt ex contex- 

. tii orationlsque crt^yct^^g/ijt atcjue e diligend phrafium a Pauio adhibita- 
rum "inter fe comparatione,- vim atque poteftatem vocabuU Trvsvfzcc, 
'^faepe in hoc capite redirrentis , cruahius jet quautum fieri poteft bre- 
uiifmKdeclaremus* 

In vhitierfo hoc capite apoftolus iiifigiies illas praerogatiuas,. qiii- 
t;us .yeri genuinique chriftiani gaiident , eo confilio recenfet , vt ex ea- 
rum enumerarion^ beneficiorum , quae jufiifichtio per fidem ( vberius 
cap. 3. et 4 explicata et contra^^Iudaeos vindicata,) ih Chrifi;.ianos con- 
fert, m-agnitudo pateicat. Coeperat qiiidem :apoftolus iam capite f. 
felicifiimam iuftificatoriim fortem defcribere; fed, ad aiia incx delap- 
ftiSj' telam ad firieiB nohdiim perduftam pertexere iam pergit. ^cca- 
fiohem vCro i-edeundi- ad huiiis rei frMl^ationem , ei praebebant ea 
qnae Capite antecedenrecoram. i4---2f. de mifera hominis .rm;^/// 
eonditionc feripfetat. Ifti carnali iam capite §. "opponif liomiiiem 
^jinVMa/m» «^Carnalem autem dixerat ludaeum (^conf. cap. .g^ i. «y^_ 
viyo-Kycrt vo/jtoy ArtAiJ ) qui nondum' eft t/Vo ;^itft^;i/ fed vtto, yof.iov, cap. 
6, 14. quiperopera legis iuftifieari Deoque accepms ficri vult, eam 
autem ad, ruftitiam peruenieridi viam, quam Evailgelitjm comtiionftrat 
nempe fineeram iri'j|efum Chrifturii fideiTij Ipernit.' Hic mancipams 
eft pecca;to cap. 7 , 14. et feinius peccaticap. 6^ 17. 20. ' Non igno- 

' rat quidem quid lex diuina ab homine poftulet^-^quin ipfa ratio (yovg fi- 
UQ oeccddvBpo^mg cap.7, S2. 23.) non poteft noh intelligere , bona 
effe hbminique vtiiiftima quae lex praefcribit X^^vfi^pnfjCi^^ta votia, ort 
>t£tAo5, cap. 7 , 16, et <ruv»;^0jt*c6i t^fvofjLci vf 22.) Vidct igitiir me- 
lior^, probatque; et riihilo tamenfecius deteriora fequlmr. Tanta 

^eft cnim~peccati in ipfo regnantis vis, vt obtorto q^iafi collo fruftra 
rcluGante ratione et confcientia, homo abripiatur ad ea qiiae fenfibus 
gi-ata ftint perpetr^ipda,. licct absque kgum diiiinarum violatione fieri 
•' ':^ . A a ne- 



nequeant, ca^. %, if. 19. 23,.. JHanc homir«s carnalis^i^rau^ 
qua ftd peccanduni propenfus eft, nojuinat .apoftolusp^^ 
bis f. incarne noftra habitans, cap. 7, 17. li^,-2p. iegem quae.eftnih' 
membris floftris , f. legem peecati in niembris quaevfit>imst n(>s reddit 
captiuos yf 23.^item coi;pus inprtisvf ^^4. ^; ■• '• • • 

lam facilis nobis patet aditus 'ad. eapitis, pBduifinteHig^^^^^^^^ 
Nempe quotusquisque eft. iy .;;^$^f(r&) Ijicoo cap. 8, i . liof eft , quicunque 
vera fide in Chriftum credit , liberatus eft a tyrannide peccati {cap. 
7'j 25O q^iod, quamdiu regnabat, hominem inuitum ad cornrrjittenda 
varii generl^ peccata pertrahebat-, iam yero dfjLap'ict avjH qt^' >i.vpigvcr6ti 
i^i yap v7to ;^ctp<v cap. <?, 14,. et fyevB-spM&r) d-^o Tyjgcifiapriag cap. 
_ ^ , j 8 . Infigne..hoc b.eneficium- defcribitur'in priore capitis noftri par- 
te/ Rem vniuerfam paucis v.erbis complePit^ir, comnia I. ovh)>-dpc& 
vvv^aTakpi(Ji/ct To.ig h xpi^c*^ \vi(r^, . Verba haec in fe fpeftata poflent 
ficintelligi: fideles non damnari, quiaGhriftus pecca.tanoftra fiia mor- 
te expiaueritfiorumque reatum atque poenas abftulerit. Sed rlicefve- 
rifiimafit haec fententia et luculentifi^me ift .perniultis iacrarvim,pagi- 
narum locis tradita legatur ,. yniuerfa taiTien ^oratipriis feries.^. alianl ' 
interpretationem hic p.oftulare;yidetur. , Primum enim ro dpa vuy ma^ 
nifefte indicat," ex anteccdentibus explicanda haec elfe. lam vcrp.ca-, 
pite 7. Paulus non egerat de mpr4:e'Ghrifti expiatpria, fed de peccato 
quod in liominibus regnat eig rp iip(.p7r6(pspfia-ai fco BavaTc^ yf f ♦ eosr 
quemorti pbrtoxios reddit yf ;i 3. adeoquc caufa ej(l, coademnatipnis.= 
^««f igitur mortis 'damnatiQnisqu^ lioc K<5tTrtx^/|tt6t. procul a 

fidelibus abeiTe tradit Paulus iri -noftrpcommate. ^, Deiiide eaquae proxi- 
riie iequunmr, ;hanc noftram interpretationems|imrifice confirmant» 
^pmma feciiffiura cum prinio neOiimr per particulam yap. Eaoi 
igitur ob rem xi5«T(5J»/5i^«:fc agenuinis Chriftianis^abefi^e.docet P 
quip. liberati,funt<«V-<','r^ NGMpT .TJjf afjbapriag itcu r8 $-av(^r»> K. e.: 
qviia., non in ;ipfis rfg?2»;t;peccatum5 quod cum morte fuiJiiTjaqUe 
hpmims Infelicitate nan poteft npri ,efle coniunftum. jEtfiVenim ne 
regeniti quidem penitus ab..pmni peccato immiines fiint, (nam hi qup- 
que BX^(^^ afjLap-vm i lo. i , 80 tamen , mm ci peccato , regi^ fefe vion 
jmtiantur i id (p<)di fupeiieft: prauitatis naturalis propter Ghriftuln a 
Peo benignifiime ipfis CQudonatwr , nec dArnnantur. qui fumma.cura at^ 



« 



qii?; conftanter. euit^re f]:u<3em omnia , quaecunqua d^^ eos ob- 

njQxios red^ere pbpeiif. Quod ad reliqua primi commatis verba atti-- 
net : , fzrj y^ctTa. irap^ca TFSj^moLTaffiVt dkXct KUra. Trvsvfjba , e yerfii 4. per- 
perara huc translata efle videntur. ^ Abeft enim vel totUs hic ^/^^o?, 

, yel;faltim pofteridr . eius particuk: dAXaKUTU Trvsvfiai.^h omhibus. 

■ cpdicibus.graecis.literis raaiusculis cxaratis, i. e, vetuftiflimis, *) nec 
tiQii a duobus aUis eximiae bonitatis libfis manu fcriptis, fcilicet cod. 

. Roe, 2^ et Lambecii 34 ; deefl in antiquis verfiohibus omnibus , fi ab 
yna difcodas arabica, quae in polyglottis bibliis habetur ^ ffttis recenti 
etinterpolataj omittunt etiam verbaha'ec Patres tam graeci quam la- 
i;ini noh pauci, v, c. Origenes, Athaiiafius, Cyrillins alex. BafiHus, 
Chryfoftomus, HiefonymuSj^ Auguftinus, aliique» Praeterea, teme- 
re ae fortuito in tot monumentis vetuftis.verba haec vix ac ne vix qui- 
dem omiilavidefipoffunt; nUiil enim.hic apparet earum rerum^ quae 
librariis negligcntibus autfeftinancibus occafionem verba nonnulla tran- 
fiiiendi dare:fol6nt, Sedinec deinduftria ommiifafuere, Siquisenim 
cauere yoiuiffet, ne eorundem verborum fepetiiio.vi'. i. et 4* lefto- 
ris auribus molefta'elfet, fine dubio commate 4. nbn autem commate 
I , , ea deleuiffet; Pdrro' fufpicari facile poifiimiis ,, quanam re comr' 
motus aliquis haec adiecerit. Nempe wihd y^sv KardKpifia vf. 1^ 
interpretabatur de expiatione peccatorum nofl:rbrum pcr Chriftum, ac, 
cum non perfpiceret quomodo comma fecundum cum prinio ita intel- 
lefto cohaer*eret-, e bommate 4; fuppleuit qiiaead fenflim atque nexum 
©rationis^-plenius declfef^andum necefiaria videbantuf . T^ndem addita- 
jEiientuni eo etiatn fe prbditj quod manifefta extant flicceffiuae additio- 
tiis indicia; , Non eiiini.eodem'tempore totunj illud: «o«^i;«KifM7»c^r- 
nem:ambulafites yjed^cundim fpiritum , addimm* fuit , fed initio ptiof 
tantum horum verborum pars (quae, eaiii quam diximus ob caufam, , 
neccflai^ia ad fenfum putabamr) adiiciebatur.; poftcribr vero pars non 

» niji tempore aliquo .interie^lo: acceffit. > ' . Nam fiomjecmdum carnem 

^■■'■(■:i: ■•:■:::::■ ■/\.n' 7)). ■.:.'■.■ ,\\. ' - \ A:'$ f : arhbu^ 

*) Sangermfmenjis-enim .Ifber i cenfumhic yenirendn dehet,; DfefcriptuS 
eriitri eli e Claromontanp , poftquam hie duorum correftorum manus 
expertusl iara fuiffet, Nempe in plaromontano, primum aberat tptus 
i-/;^j«s: pbfteaalia manus tam graece (jnam latine ^6i^th:'non fecun^um 
carnem ambulantes.i tandem tertia jnanus adiecit etihni; fed*graece tan- 
tnmifed^fecimdm fpiritm. f[ 



^*^ ... 



mnhiMntes ^xt&t iam in .CiOd. {ikxandrino et claromonkito '^tfilfpi? 
,. corre£i:iGnfchi,'^in ^erfionibps^fyn Erpenjij^^^^rtn^riica^^i- 

latina vulgata, abque-in nllegationibus Bafilii. Ghryfbftomi Hijerdriyrni 
Ambroflaiifialioriimque,; quamquaniinhis.oainiijus ricilduin iegaLitrj^il 
fimhdumfpritiimySoyiifjitiA&^^ (^aecuriiita iirit,^ 

• verbof um horum expHcationem-commatiquaf to f e{eruamu& i i^^'a|d :w 
; ium IL ,;pefgimu^>r •vbi W/Ai55L^^)^^ 
Fer hanc .^legem J^irirus. iiuelligirims Euangelxum, iijuod ^M^obK (^aii*, 
iam legis nornLiiie hic iniigriitur^ qiionismi^b: iis 'qui bciReficidrum^per' 
€hriflum partorum participcs fiffe voluntj' relipiscenti^m "afque ^ifi^^ 
per bona opera feiei • exfc^fentem po:p:ulat , - regenitoruraqii« aOiones' 
??;riiuerfa8 velut normaet fegula(lirigit; "Necinufit^tiini e^ fefipty^^^ 
•~ Ims.laeris^ Euangeiium^^^ppjellartJVvojWo^; - lacobus i vvic^' Ep. ti;2^. lo^ 
quipr !de!V0|ttcJB^TsAg/fid T6J, t;>?^. gA£iyfe^;rt<^, 'Ct ipfe^iaiiltfe^pi^r 2, ai§y; 
iTM-mfji>^i TOjy kfytt^y -k iCi ; fnofaicae ' legi^, "Ofiponit: ^(^^^^«rfffiii? V h. ■ e;^ 
Euangelium' fiu^. eam jcl<?£lrinam j . quae .^«rtii!>crt/y>?i/ '%eii: X^ftf :C^P'^ 
ycov). v.o-p8: cap.;3, 21. g;c 7riirsiyff^i<ff^/2r'fv;-cap. I,;ii^^ 
Atque; ^idem legi rraofkicae^ rnoftro , etiafri v IpcOt ijpponitib' o ^o/io? -■'rii-' 
msv//,aTog^'iiIta. >enim raapi^iuatuf ! |^ulus -i-^^Mimng^Ihimi&^^mt- tios 
- a: dpmijiio p«cca.ti> vf.Ji? ;-qiiGniam.enim kxiJmdfaica^^diQ&M^&h^^ 
V poterat / mifit Bjeus;filium.iuura etc; ; vf ^^ :■ vr ^r^^eceptarlfegis feuare- 
. ifkn poifitis v€ 4, . VR^petit igitur Paulns i^^^^^^^ 
verbis ita elocutus .er^ ; peeeatum iam^non^potcft t 
vosiquafiinuifps exercefe^ quia:vaiiitis?t/;Tar';^ 
iinQti^Q^cbiiomh euangelicav i^ilDiicittH^^iia^ «iuang^litus^ 

vsfJuoisrB 'Ttvsvfiara^^^iii^^H^i Q)«r|tualiff ki Atita^v- h^ ^ ei ;dp Wna it #i-^ 
Ijgipnisariiteuo. perfeSBi^^ X^P^^K<2fiiJ^ ^^Et^M^t"^ 
ai;bi ptrfeQdoiifem atque cximiam ,rei , alicuius' praeftantiiarii delerib^f e 
jvolunt,:^m»ibus;notum eft), quac.ad fonai^ 
bcati(Hm^mquc vvitamVhoftiinesperducit.:;-':!^ ■eami^ ^Corrii-Ili^); 
■ob.&mmam humanae n^tujir^e corruptionern lex mofaica liPminiKus 
emendandis beandisque minus fofficeret, Tnigeriitus. Dei Filiusv iFffi\ 
Patf is c lianc ipiam riamf drh', '■taritol)€irc 'in^^iiiiaitsnV hdifiiriit^us "deb'ra- - 
vatamjraD omnt t«men ^eccatt laBe ipie -purus , •jjriduit, ep quidem 
fipnlili& "Tt (xcM Trejjf ct|tt^l?mff,), a 'peccato nos libefaret ; atque ■ fic 

''. ''■':' '..^- '■"■■:-■ ■■: :' ■■: ■ \r''^:-Z.' ■':':■ ■.,: ..'.■■■'-■ :'<:^: ::.:'^- :■ ■■■■.■..■-.\ib'SaS 



l^ni-iicttepm rijv afidfrri^y (ryiv) H ' t^ a^af^t <ia^ ^*)' i. e.-prh 

iiaviit Deus peccatUiri tyrannica ilta vi qua hoinincs opprimebantur, ei* 
tE|i:ie per Ghriftum iftud quafi ius ^ quo homines j-.^^qui fua 'fporite : fefe 
ieruGS traoiderant peccato , capi 6, 1 6. I9. in riiifemma feruitute dett* 
iiehat, ji adeitiit^ ha ycaTdpyrtBf!: 70 ciofm t^? dfiupTicc? , t^ any-eti ^8* 
Aevsif nf^ag, t>;, '^fAapTia. capi .6, 6. fiue , vt Paulbs pergit cGmmate no* 
jftroiV; vt id quod lex diuina a nobis poftulat (to hxcUcofia: t8 vofiovy 
j)raeftare poffimus j (non impediti iarii a nimia ifta peccati vi^ ijria. 
aiitehac ,ad facienda ea quae ipfi. improbabamus abripiebamur) quip-» 
.pe^i^ui non feeiindum carnem fed x^i-r^ msvfici ambulamiis. Facilisr 
quiden> eft phrafeo$^ : fecundum ipiritum ambulare-, intelligcntia ; fed 
/juomam fequentium commatiim; fenftis ex ea peridet, . intaEbm eaiti 
pi-aetefmittere: «Qn poiliimiiis .- ; :.C(iro' eft vniuerla iila , , iitte connata £■* 
ue acquifita et 'diriturna' .corifi-ietudine roborata ,- praiiitas animi in res 
rnundana&.ac fenlibtis gratas iriGrdiriate ae peruerfc propenfiV quae m 
homine rriGudiim^^;^^^^ tanquam.ies 

foiitemuli, j)fo$riu.nt, . eamqUe ©b caufaiii opcra carnis Gal. 5? I9i 
appeMririWf . Eft.iguur^ .caroiillrid ipfiim peeearimi: i nobis Kabitans ,, 
cap, 7, .17. 2Q^; fiue . lex pec^ftd.r.cap. 7/. 2^3.- ct cap»; jg, a. Secmdum 
carnem ambutant^ qui'a£l:iones fuas ad inflin£lum et dufitum carnis fiue 
a4;J^p;^ri^am^''?^ vo/a^; TJfS a|t6«pi«S dirigcre, prauis cupiditatibu& 
"cibtemperare et opera .carnisyiongk ordin,e Gal. Si 1 9- 2©.» 2,1- e-niim&« 
Tata ,> peir.pet^raFe fqient.. ■ Spmtus , igirur , vi- oppofitionis , eft. princi- 
pium/a3:ip>iui>ilbon^^ iii homine .chmftiahQ , qaae fruOius^ipifitus 
nomiiiantUf -Gal f v ^ 2?^' %^ eft GOmpJcxus omnitim propeiufionuiny 
inciinacionun^ -et^hglririiUm legi dii^ihae conietttaneorum, per-^doHri-j 
nam ■Euarigelii ,• qiifeuriit coniun0a^ funt Spiritus , S. op.erationes , ■ ir* 
homine procfeatprumr .Snbulant, v%xo:ficundum fpiritumy qiii m- 
^am haric^anirni vere chriftiam indolem in vniuef fa iua ageiidi rationcj 
c.?cprin;iimt , fuum qrie pi^tatis ; ftudium " faBis . probaat.. GonimatC: V^ 
?"aufani; indicat ^appftolus / cur eps ' cjui: feeundum fpiritum ambulanr 
praece^ . lcgis feiruafe dLxerit^ Qiierii'admodum> inquki. o* ■»^«.7^ 

♦) Conf., eap. ^,-:?)^ « vofii? pii^Ufia^ftuii 6 uv h /^iti fiMt udo. :' PeT.Cfirl»» 
- : ilum abrogatiis «ft ifte jojUos iii eis» omnibus:/ qui^in optfrnum hnnc Sal-- 
;, tiatorem credunt. Conf. etiam ibid.- ¥^/17; ig. n ciKtreih ifttt ^ftttfriKi 



# 



9 



&a^nei ovrs^ id efl: e^ r<«p<;i(j/, "^ <3^iibus animi ifta jprauitas \iem^ 
ta nondum eft, rebiis terrefkibus^etfeniSbus^iucundis vm;ce dele^laii-^ 
tur , et his ita ftudent vt legis diuinae nullam habeant ratioh^m {rct, 
TrjQ.a^apicos-^ppovs&ty coU. Phil. 5, 'iS.^ra-sTrty&id^pQv&iv): ka. q conr 
tmrioeiKiCiraTPUvibCccQvrsgi rar8 'Trvey^aroq^^povHciy i.-e.-ii, qiui 
bus noua illa animi inefl-indoles chriftiana , rebus {piritualibus j virtu- 
ti fcilicet, atque pietati, operam dant ingenuam atque contiiiuafti/ Hoc 
igiim: <ppovififj(,a'r8 TFveufjLarog. legi diuiriae obtekiperar (cbllr vf "7. to 
^povyifjLa rtjg <rapKog iQgi noji , obtemperat. ) Atque iic patet , veriffi? 
mumefle quod Paulus dixerat vf. 4, ro ^tKatcofia ra vofjCk TrXtjpw&fi- 
vof in eis qui fccundumfpiritumambulant.'. Qui enim Tci t« Tn/gt/jwa- 
Tog (ppovacrij ct toto^nehds afFeftu ad pietatem virtutemque chriftiahahi 
feruntur, ii iine dubib rambulant etiara fecundhm -fpiriturn, let anir 
mum fuum virtutis amore. imbutum ih omnibus a£lionibusi'fuis~prb- 
dunt. Huius vero rei fmdlus eft ( comm. VI. ) ^(Hyi KOt 'stpfivi^j funi- 
ma atque perfe&iflima quae in hominem cadere poteft fejicitas., Pd- 
^nitur yQvo ^(t}7f Kot kipTjvn per metOnymiam pro eo "ex quo haccfelici- 
tas oritLir, vt in priori commatis hemiftichio dtfcvttfoi? infeli(!;itatis edU' 
' Jam d.e{ignat. Paulo clarius, ekden\traduntur cap.;6^, 23^' ' 

' Ha£tenus generatim dc duplici homlnum genere , ' altero tuv xct- 
ra&ap^ci.^ ^tzvo rm Kara irvevfia ovrmi egeirat apoftolus, atque 
vtriusquc generis mm criteria,>; tum etiam fortera. lohge diuerfam de- 
fcripferat. lani vero a verfu g.^^vfque gd 17. propius-adRbmanos 
iu.os orationerai conue^tit, eosque docet pardm , quaendm •fint ihdicia 
e quibus cbnftare ipfis queat, quod *gencri hohaihuin Kdra.r^TrvsvfjLoL oi- 
^ rm iure meritoque accenfere fefc: poflint, v£ 9V-;partim , coriimenib-* 
rat non folum officia quae ipfis tanquam «•v£t//*aT/xo/ff incumbanti 
vf I2."i3. vcrum ctiam fru£lus vberrimos inde in ipfos reduiidantes 
vf 10, II. 13. 14-17. defcribit. Gum igitur nihil aiiud Paiilus iii' 
hac pcricopa agat ; quam Vt denionftret , qaomodo e'a i quacl geriera-' 
tim aniea emtticiaiterat^ ad ripfes etiani ^ RoirHahbs Ipcftentf hihc iairi! 
ful^picari .licet, vocabulo is^vevfjba eandem fubieO:am cffe fignificatio- 
nem iri fequentibus yerfibus, quam in antecedchtibus, tribueiidam ei: 
cllc vidimus7 Gom. IX.Vbs , ait, non eftis svcrapKty fed sv 7rveVfji,a'- 
ru Efl§ hirmfi^arti nbn differt a Kara TFvsvfjLa elTevf 5. Senfus 



■^fl^: .3^&iR(^tt^atii;V^^ leiiltn^jrifbim; y^ fiHe amplexi eftis, noii 
'^ nwtnero eftis e^Jmtn fn^uQ^ Bteajdi^jUcet^ iiOfltQ^-m poenis 

j^uinis obno-^oss^^^imQdQ; di^ 

a;iim^genere ^ ■■■■ ^nibns ^ p^r; dhriftiim ^r ?t^ti«»^»? Wii^^ f|ia(rt^ni^^:eile^ <^fiul 
Jta, gvuie»^ egpi^ leoeiritnq Jn^-v^ aiuMeiduS;|%0 ftatu^\ ^^^pA- 
ai|EV^ i^leoij fe4:n^.ipfi h^^^ ;et 'perper^f ipiiitualibus homt- 

liibuls^ivos aefiehfeaiis,-i&ccipixe^cerHftimum'£rei critei- 

Tinm hoc: n^^^ Qj^siyirvsv/jLdr^iniG. 'TrviVfJLa.yS-.im^clKSi sy vfnv^i hoc , 

■ntits Beihi^itTitmmihif^ et • r xea^quiietfpriiusfuntfapit^^^^ /.:fynpr^m^^ 
ejle,vhaud jeijibi^;du8:i,tpLonibu6^ enimparall^ 

iisriius ;7CPmniatisi ' quinti hane. dt^terpt^^ 
■^^auhi^j hanc;::;^encraienv norinsfci^ propoll^ 
xa. wvByfjb(^:^ix^h'%v£xji^^^ rer- 

^^ula, ^eri^m^rei naturamj ::neceflarip,etiam vakt :fi it^ inuertatur : ' 
guicunque ea quae :fpiritu!sJ&nt fapit, ille eft- Iv i^rv^t/juctWl .:tama:omm. 
;^;>; ift^m rcgiwlamiTad^ ]Rokianos':adji)Ucai;f j j vp^i^is^^ mS^fJta0i:[^qi^ 

flane fiipj^ftcominaasi^^ 

t[uae:g;ieneratirir diiputata crant vf. i - g. quadrant ad adplicationem eo- 

Tum a(J RomaujDS vr9. ieqq. nifi inhabitatiofpiritusJDei'itQ.ytdi^ 

i^ fpirihis Htts •^ni;€hViftu^ 





fius^invbhis e/l^,}^ ^igxie hinc-, n^n-^f^Iu^i cpl%cre po"iIuj[nusj phra- 

iiri : ypmtusi Dei hliiitat in , vobis i^^npni nia^s^. i.^ad tertiam ^(acro 

\ ' lanPie i^^<j6^ff ;i>erlbriam ^rjcfa^ qnato ad I*atrem aiit "ipi- 

feim£v^iiM^Ham.^^^fe'loca y:c^ Syi^: iohf^ohtQs 

. 'et^, pmipjiis &ift^ :1pcis,<rt/i«i^«<«i!;^,^^ 

i€lrSurii,atque;^ fi. fidesin Cliriitum 

acjariior; Ghriftiriiriccrus epgitationes^^Griesque iivsik^^ dirigit, vt 
eatantuni ameraus?a« vdirte,quaeChriflri yultet^qu^e-doMiiae eius 
confentJtiea funtj hoc ^fi:, fi «p^ov»?/*:^ ts' 9fwt//4«6roff tibbis in^^^ 

■ '^'-^ ' , ',-;•: :■■■■ ::.X::.'.y. ..--.■ .^v: ■■ .■:'. .^ :'., .'■ '-, '' \ .:•. ''/\.r''--^'^rQ^ 



*) Ne qms forte i-epugnarev^exittariet (ititetpretationeni .hdftram caeteris 

' ■ '-- ' B ' ■ ■-■■--".Jicis 



X 



' "" i Mi. 



■,..rn-.\i_f 



Fraeterea loiGfii?ndi:;fbrrmik:-^ ^ipifii^s^ h^iiat^^:y('6lm^'^m''fxp' 

biay tantmiT abeft vt hajc. iiiterpreta^^^ oflieiat| vt-iyotiitSveam- egrev 
gie confinnet. : ;In^ afntecedciitibiis;^ enim faiepius dixet^at apoiftdlus ; 'pec^y 
mtwh haMtat:i^cmisi)'^^ 'ZOi^hoti^haBitai-M^^ n^ea -5o^;~ 

^^imty^vi^. ferpgiTca/fiv/^^iffl^riiemb ^Q{b^|)©epiartj 

■px)rro continiiatuajioftobsv^^qt^miimiipi-kh^ 

^rqui e rdiametro.' oippofitns 'c^i T>7Jc4](^ot^T^<54!in-eis qui \praliis GCipidicaH- 
;bus f egi {"efe )^Miimmv. crriii(Tft) hibitare,. \ s/i.-C^fi^Qvnfiia. rs x^fairni ineflfe^' 
dicit:iis'i' qui' ea ^meiite voluntati^^^ qua ChrS' 

rftusvipjfe^raeditu^ ^enitc.iPhil;{^iy.L;^Goiif^r praeterea- 2 Timvl^, i^i, et: 
Sa^iiciit^' 1 3 4^ iiis prjdfemiffi^ 

;dimustll„VQ%; Kora.ani;; ;dik8ilJiniav: noiv; e(lis:.e ni3nieit)i carimliuBa^ 
'^hftmliiiim" j-pmpfti atqoe-.pdenis •iiibieftonim ; -if(iritualibas ■porh.TS,: quo- 
rumfors eftfemi>erque:erit feUcifiima,,- egc^ quidem laetabundus vos: 
accenfeo, fiquidem,. vt fpcroj mente vere chrifliana praediti eftiSf 
Si quis vef htic meiitis; ihdoje caretj, , is Chriftianu& diei' neptiquatn: 
meretvir, j .: nee heneBeiqrum -quae Chmftas riobis Ipfocurdmt',: par.ticepff 
efte-^otefti;:^CQHmi;' tov: >' xQttodfiv-ero;^ ita^ vt; gen^no&Ghriftiatios^^ecet, 
.ffiiimati,eftisi~i.notttqmdem.aL^^ c.0j^dxi^'. imraunesleiitis, cum 

■ -A.: v.\r;ii>':\-'\--\h .\.:i. ■^'^■.h ::■•:' ■:.■:':. : ';■• ^n-;/;.: --^' :'..■;;? •.■;<:;; . propter 
: ;;;■ ■ /.[i ri- !.■-': ]'/■')'.. -L.y'- i • '; \ ' '^ ' / * V.' '.■ ^ ^M ' ■ ^^ ' ■ . ■ '::[;_.'._ ■ :■ . ' "■ ^; i^-^i-i^ ' .•;;:, ■ " 

' i,. ilocis iri qynbus eadem haec loqtretidL fbrnaura occuf ril: ,. obiter nionemus, 

,y ne itv bis quidem o?«M2^wf femo-nem-eiTe de inhabitatio^e: SpintuS; S.; .11' 
, 118 tertiaerin.Peb^jp.effqnjje. ^. :C. (a^i. )i^yO.-^ptijit,I^ FUitJui '■ 

': ' ''-in 'corda Mojira^: 'comtnbde ■ interpf etafi ■ dedit Hofers 'aninii 

ieniSit fimililmum ^iqtii iner^t^lid (no^^g^itcr^i icdll:. M 

'-^.* d^B-vocabdlo i|«i»-*ff^Vliitiie; 9^^ 23;/^ aimd liXXr Sic-^Stiam sTim.i; 14. 

i'-\ J^iritus.fanSius in mbis habitmis optlme .expiicaturf;.e cc^tnniate 7.', de fpt- 

. ; ,Tlt\l:^».uuta)s\)cc(i uyecp-iis . Kui fei>if«}ii!rf^p.i flwi ; Gpponitur - srM^jWfljT* ^«^<«f, 

] 'coll.7f..^.::fi(ies haHtamt,4n fri0e tjja» ^. Alfb.fenfu.eade|n^^fbula ie^ 
tur i'CQr.'5, 'i(5.: Hoc emm locd ' 06ftolus ndn ^^eYihguiis "CorintK^^^ 
• - fed (^e vniiie^rfa edrCnii iroeful Id^iitaf , i^Holh vf, 9;.)Xtqu'e ' e3^ 6p er^tiqjn- 
' Jbus Spidtus' ; S. > qiiae^^Cdilhthr ■eraiife %feqHehtimmai? , '; 'pf dbsit , numi^. 
. dinihum ipfis elfeipraefentiffirnumi^x«ofttmqiie eeclefi^^ reaie haberi pco 
^templo l)ei, oupd nemd fine.faerile^^^^^ poffit, ,in yarias par- 

.^ tcs iUud; . quafi difcerpendo , diruere, ; "Quaenam . igitur vis ac potellas 
fubiefta iit huic fdfmulae^lntahta ^eius VbAyo->jA{«W; quouis' Toco flgit- 
- -^- latira disquirendum efl:; nec obftaht interpretationi noftrae loci, ?iQK'- 
■/'. : mMy iW: ^^tjibus-^^perfonae ■S^int^sSi'Mh\^^ €Qrdibi3B ;;fi- 

;,i-:;iSe]dum» .;' V. ■ ■ " . 



nihiiortaiften* ieeitfsdaedfevaieritii^ 

iramortdi«-veftf a'h«^a noit MiwA' f^&.->cW^^J^i^ ^i^ntetmmi ■'fiip&rftesi - 

ejricy fedi^diciffimaiTV-^fitiam atque^^eatjjffi-nftiiiii-^vitam ager^: fiquidem ■ 

.aeterM""^raemi4= D^us fperare iuflit «o%'^ -cjtliil^^ficut' vos } iuffi^cati -per'' ; 

itdena in 'Cferiftifm 'pie fa 

<}omifl. iT.-. '• rQiiiid'? fjquod-^ipfeetiiiii'» dbi^jom ve^ra-iii'*^v|td!h refuoca-'--' 

buiTtwr.i Mmoi 0, ■ iicfurodi ad'4i«;itrii v^utitat&^© i:fidolerti'^'i- gpe6^.atc|i!ii^^5' 

Cfeifto fimiles fien' in Imcrxvjtia ftudtiiftisi^'.'-! ^'m T?i^e Uejas ^.-q^ui rleibm ' 

Chriftum e mortus fusdtauit, dDrpota etiami^reftr^^ iteirmii vitii*ficabit| 

quandoquidem ne cotporaf iqxiidem 'eorufiiii-, '•qaji - mdatei vere ehriiftiana .-• 

mortem ahiiinae; ipf0wm>gaudie6tint;^^^^^ 

T51 (ppoviifiit f8 7rvet&)L^«f i^s^-eti^Jail ebt^us • ©^^ pef tingir, eius inQi^ 
tus •regiti, --fet mem&is^ eiits ^i V4ikir .qu^fi'-'in^rumemiis' ad aBibnes legv 
diuiiiae GoriientaiteaB.jC^pi^i-l-g.'^- ' ■ ''-^' '>■■ i':^^' ;":.^'--;.'. i;jV:o.^' : • ,;m,'.'- 
' ■ ■• Siiperfunt •nonii^alk^comiTi; lo".' et- 1 1 .i|)ttild eiluclfeatius exporlehm 
dft'VberiSscp.te declaraii^dav . Dtfticitltate non- c^renl^vf ■'l'0'. verba: tq \ 
'meviJbcii^yl '^ijfi' hsLdLtacrtJvilv- ' Atiktv?im-'K6Ttvmls *per Tri^ew.lu,'» -fignt&cari, 
dftbit^re nemo^^poteftv- cura- Tri/fvjcwirs^/ ■difeite;Opp*0natur «orjptJs 'm^sif- ^ 
ti febieOxim: '"'^ Eo^de^mi lenfti-^v^was^-rectir*^ ^■'i'6^ et:^sM:ik^- "Zcdfj ] 
pt5nitur pro ^^i^ ^q-^vJ '■ ¥itam iniiiii hedtant^, tiira ■■€ Collatione ■coifl.- 
matis ^. quam ex ■vjiiuerfd.afgumentandi ratioriej ; qua vtititr Paulus, 
efticitur. -Quid ycro fn-dict ^iKettda-vvriv; cblligi -pOteft'ex:'GppofitO ^t 
^j^a-^TiistVv-^Gorp^tis irriorti 

ro vitaBttietur-beatil^iiiia^j^jf^qib^^r mjiitiam , b'; er pc<Jpter--'finceriira vir- 
tutis chi^iftiariae ftudiUmv •fiuc. 'pi^op.tcr (p-povrjfuo 'Tii"^vsVpdTo^\ qiiod..' 
^(dnvKdisipnmv affefre>vf ^6. •vi^imtis. \ Idem flliis'vefbiB^-f-cpetit Patt- f" 
lus vf. 1 3. atque interpretatiGiiem' noftram corroborat. Neque' taTtiea 
iuftificationem prOpter merimm Chriftiliac rioftra vocabuli^mcc^otrt/* 
«»>)?- expiicatione cxcludiniiis. ■ Npn •enim de yirtutibus infideUurn apo- • 
ftolus^loqiiiitur, fed 4e;fan0itate horiiiiitiin per ifidem iamiam iuftifi- ' 
catorufi^b 'Cdn£:C"ap.' f, i. '.coli. vf. 4. 10; vbi t0 ff^a&fivctf eandcm 
rehi defcribity qitae in noftro tcxtii' per ^&)^v innuitur: <Jjiodfi vera ' 
- ^i«'^<J«c«<oirt;v)7y reOie exponimi' per -^/rt ro (p/)oyjjjt«i« ts? 9fi;>t)jW<sfcTd?Vati- 
que hoc <p/)oyj?/A(*, vt fupra vidimus^, idem iile'^^iritu6 Dei eft qui 



tz-- 

m. fidelibus ;haSitat;: ? iabiUitna^ em^cc^j^mmiij ;i> 63%li0a»!Qi;: ^Jiraelertmiv , 
fi ?ahiniadu<y5iiamu9 j^jffmjllMna^ ;ftru8:uxa^ CQrfinjAtM idaet»^ 1 1. 

. eunc^emq^ie; j|i;^tr(!^ue^oininat6:-arg^ «lo^ V 

dixeilatappftpIti.S': Si GHritt^s^-ej^iti yobis^(h> Ci^^ af^. 

ivd{ixmm:(lG.vi^pKoptet^^^^ 

corn; iil' f iS.hfpivMUs: t}d iT}\VQ0A ^li^i^ifa^, ,corpbm Veftra>refofcitabun- ««• 

wx:p,r^ptmfpipiMDelinu^ 

\tYiusqmiQpmmifis.;^0^0^^^ ji^uin'; verbair 

Jjmtm^J9eiMmiii:k^Mttfh^ aceipietida^ut^ ; 

qu€)r .corRii $ . racfeipit «ar debere dcmQnftrauimuS; Sigiiificatur- nimiruinni 

UQxVyiq^ii^QAo^i^dxM^)^^ iubeat ■ Ro-r; 

manQ^&QS ptGtptmo!, quQdcfpiriti^t6h^tfti< loMniatbfinf ^o,-ept}ff8if: 

•^viufzctin^M^iliym ,pe!rpen-;^( 

damus , , loqui apQftolum de felici jt^elmmiiOipQj, adeQque de. refurr? ' 
re-Siione,- corpQjrum Ijomin^ 

adi difcrimen quQdintercedit y <|U5,d i ad /vlujincQrpQris , inter Ifpmines: 
cai\iale;^fa^uev^lrkwales, : ^Illir'corpo^e {iioi^ad Implendas aniini, fui;.. 
nej^riaSi^Iitl^dinesrriperpetTandaqu^ ac 

pi;^eferea?4dipec?ianduin ia^penu^ei-o jinci|anturr;pep^^ cor-/ ' 

pojEiS) motus , ' ^jaibus ita •abripi fe ^ patiuntur, ,Vt *PaUius peocatunxm m,ot^- 

talineQMm: CQrporecxegm^ejCQn^^i^^^ ^>/i ^» > Gontra verQr hi ^ - qui . 
fanOitatem;ajiimi]ita vtChtifl:^ 

pony. mQtus reprimunt»a(i dQmanfi yl^> I S/.CQrpo^iifui.membra e^hibent 
I)QO^:a7rActiJfmimvm^:^k0^ tai?tquan]i, inftrui^ientiR-iuftitiae etfvir^u^ 
ti^: viMnt^^<i&ruien4%i ;i)eQ> h::^ 6^^! '^l^ pUrifiGant.fe ab omni con^ • 
tai0inatiope-r«?!#"rnotviminiis q^ ,-, .SGorv^j !• et glprificant ■ 

Beum tam fPT^f^pr^.fuo c]ua^n fpirit^ 

i^£giiimmemif^ P.hrifti^ appel,lari pp^nt* i Gor;. i^, .i.^;^ . ; Qiiae pum, ita ; 
lint,. eorpus: etianvdpfeiTli in-.fpei^tatern yeniet ilUusvCeU ,vqua ifT. 

delium antoe; oliimjra^-JP^o^be^gniflime^e^ : ^i jei^ini > 

animl idpfeS^ipraiJDeOiCQ^i-pusrita ;coiTttan|Linauic, vt inmtitieris ^miferiis et- 
m(9ia3iripj5 meritp rfu|)ii^ereturi> (Jyf ip,^,:im'tyic]ffirtii animo^d^^^^ K^ 
conji^vfo j^ <Jorpus. qviQqu^.j; ;,a;. priftin|i,f peecatir.fer liberatum-, in/' 

npu^ejfyici^tij^/Cpni^rtiunVia^mit ^m^^lmpduni-cQrpus . ep-! ; , 



*^--uu^ - i^- 



runij^ui 'mXj^mmjJi,&^Qi .(P/><3vi/(r/,, quodammodo in foc^etatem qiia- 
ft yenit certaminis aduerfus prauos motus carnisque illecebras ^ ita et- 
iam.praemia viftoriae, noii immerito vna cum anima percipiet. Re£lc 
igitur j^r qp^<?r jipiritum pei in nobis haLbitantcm corpora noftra in vitam 
longe feliciffimam • reuocaturum efle Deum , praecimte Paulo , cre- 



Praeterire4iic non pofliimus infignem illam le^tionis. vafietateni, 
quae non^-fqhim librosvmanu fQriptos., verum etiam editiones tam an-? 
liquiores quam recentiores in varias partes diftrabic» .: Edjtiones Eras- 
mi, Stephani, Millii, Schpetgeniij BengeUi aliaeque habent (J^/ct ro- 
ivdm8v etvTH 7rv6Vfj(,cc. In editionibus vero Complutisnfi , Bezae et re- 
centioribus plerisque legitur/;^/<* t« 6voiii8v%oquv7Hwnv(jLciroj; / quae 
le£tionis4ifcrepantia ad definiendum effati Paulihi fenlum, fifignificatio^ 
pafticulae' ^irt in <'N--T. ufitatior fpeftetur , nonminimi mpmenti eft; 
Quis enim eft quiri intelligat quantum-refufcitari Jper fpirimm Qict r^^ 
■ nr^isvfjL^r.og^ differat a refufcitatione jpri?p;f^r fpiritum (oicoiro %ve%ifjbct^ 
Vtraque\14^io aeque fere fl«/z^Ma. efti Nam ^/«x ro-^pgtyjwcj, legimr- 
apu^.Origenera laepe , et iii codice vemftiftinio clarompntartci , , nec non 
apud Irenaeum i^Tertuliianum etc^ Contra vero ^ict rH ^rveviJLdro^- 
occurrit apudv Glementeim' alex; et in aritiquifllmis cpdicibus alexandi^ho 
^t Regier Ephraemi. Quod ^&numerum attinet codicum et- Patrum al- 
terutram leQiionem tuentium , pro vtraque fatis multi excitantur teftes* 
Wetftenius pro leftione" (J/ifc To TTvfiVjtAct laudat, upfaeter librps graeco- 
latihos DEF et G , codices 14; quibus'; addendi funt npn. folum' co- 
dex'3'. et 2i.« quonim leftiones >Wetftenius.ipfe profert,' (^/«iTo evoMH^' 
h ctdrco-^vivfjtctif 3 - et .^ia ■ ro ■evoMav eturo ■'STvsVfjLci , 21 .) vriat cum aliis/ 
tribus a Wetftcnio quidcm exceFptisfed- \:\. perperam 'iiilefitio ^prae^ 
termillis, fciUcet cod. 17* -36". et 47. verum etiam alii f&pt^mypofb'^ 
Wetftenii tehipora demum cpUati, nimirum harleian. 5 f 5;^. ct -^'ei 3. 
colbertin. 771. et ILamb^^ii 54. 35:. 3^; 37- Hanc igit;ur le£l:ionem 
aiferit .auftoritas triginta-codicum , de quibtis certo^rtobis : cbnftat j 'ean--' 
demquefine dubip alii; phires exhioent. Gum. enim^plefiiqite cqdices'! 
collati filntcum editione erasmica aut ftephaniaria, ;(quae:^/<ic ^ro TrvEVfia 
habent) ii qui collationem inftituerunt nihil notare potuerunt in fche- 
dis fuis quQties. librum manuferiiptum cumVedito luo confcntientem vidfe^ 

B 3 rcnt 



■& 



fi 
V 



w^v. :■ ■-■;■; ,:■- . . 
■" ■ -,-.'■ ■■ f~ 

i?ent in .lc9;ioiie'l;(;e TO ^rvswjtti»/. 'Hoc kifeiii cum vel ii-efdrent vp^lnoii-c 
aaenderent ii .qiu .le^lionum variantiiiflai ,colle£tionem adapmrent^ Kxtui ' 
ikh erasmico' et/kplianko difcrepanti. e. gr. elzciuriaiM? , . fleri. n<§ii .po^ -. 
^tKit 5 . quin nonniijli codices neii^kucferentur ad IsjE^onem^ 
(|mbus eafaiiien deprehcnfa fuerat a .colistore; . Bro aitera^yeijp.le^iiJ-I 
x\Q ha m 5ry. excitat Wetftenius, praeter cod. alexandrinum ei:rCodi.Tj 
Ephraemi (cjui tamen legit ^ta ra svoiii^npg ccuro) 'frvsufidrogy. ^ quod. . 
ci.vrmy.Q.\. lid Patiie^mvei •ad. Gririibani T^ferendum '&Cett'a;c .:feiifmn ivalde 
muiaret). .non nifi codices quinque, e gtiibus viius,. fcil. a2,<riatii lau^;> 
.datias f uerat a(5 leftiFonem priorem , ^^deogue vel hic vel ibi omiiti de-; ; 
bet. His addi poflunt. e Millio et Bengelio duo alii , couellaanus fecuii-' ; 
dus et {cLdelianus,vatque„e Trefcho3;iio . larabecianus primus* ,,Si igi- , 
tur 'codicum ',numer,um fpelies y, , le9:io hctns 'jrv&vff.ct iine dlibio "potioir ■, 
dk: . Siii vjero JPatr^im ^^liiaioiua iimneres;:,, ncWa alted cedit. ' . Sed 
awQioritates non tanl numeranda-e funt qiiam*,pondeMidae,.:..i .vli^que adrv 
A^indicandamleStibnemiS^fct to. mMi^y auro 9rvst;/^:ct', cui. conimatis hu- 
ius intcrpretatlo fupra prolata {iLipcrftru0:a -.eft-, fequentj.bus vtiii^sr^a- ;•' 
tionibus : i) .,iMagnum, iaiquic Beugeliius., .eft:'k l p.0ndus>v^r'fionum; ' 
eae. accufatiuum referunti .„ -^j)'Gonfe,nfus:Grigfinjs cum eG<licil?us.gt;ae-; j 
coladnis j£j%a*aijisiftrioneijbriHa.^ tam anfehier ony^ 
naagis confiniiatliancJe^ionemi, qiio.faepiHs;.aHbi 'Orige:nis^ 
hifce codicibus et ha^c verfione. difcrei^are .•fblec.- • Idem.-yalet der coh-. • 
fea^bne Origeuis cum Clivyiouomo et Theodbret-o;' -^ic omidlms (;o,t^'i . 
dieum familiisiiue texms iacri recwifionibus . ilipfirJRint tefiscf 'nom ' 

iidemque praefjtaniiores:^ tjui in hanc leStiDnem cbnfpirani. ' r Praefian-''; 
tiffim,i§ fa;ie codicibti6 accenfendi ^flint codd* 17. 46* 47.. .3) Magna 
qnidem ,auQ:oritas , 'm texm : epiflolaarum .^Paulinarum iudican^Q , : \efle i 
folet codicum A, ^- C. jqul aiteram le£fcioiiem tuentuj;; fed h. ■!♦ pondus r - 
ecfriiRi ekuaturper diilenfiim Ori^ents , cuius texmm ali^s fere fem? ; 
p,er hilihri p.reffe feq.uui,itur. - 4) Solenme erat :lit>r.ariis;, imo coniitien-, 
ratQribus quoque., .vQcabuIum msufjLe&.> vbicunque in. N.. jT.jipfis oc-; > 
cure^et, , de Spiri!t%vS.,inielligeii-e'j ^4id.e';fexcen4e,s ^xj^/sv addituin .ceriiil ; ' 
mus ,in cojdicibps etrverfionibus ,. vbi ineliores.libri srKfty^t* laritum exir;.i 
hiheQt^. C.nm igitur noftrura 'etiamiQcxJra Jiorinulli de Spiritu 5*« sex- • - 
plicarent ) at^que .exift[imarent,Tiefufcitatioriem . «orporis /?^?f Spiritum S, ' 
facilioreiu (eiTc .iateUedu quam.rfifufcit^tip)iem' corporis propter Spiri-j 
^/i^i , " , " ^. a ' ■ • . - tum 



H/,^: ■" 



tam S-^ mufaruiit Ii£l:iofiem diffieiliorem fiTfaciHorem,'Coclem* manci> 

-te, vt.ipfis videbatur, fenfu. 'Nam (J/w, licct accufatiuo iun£l:uu% "" 

tamen-Yerti interdum debet per. ' Atque-'iiC' ^ia.ro. TFvsvpUL inteltcxiile 

;-4ddentuF.; Itac|ugLloc6 conftimHiohisffrflnow atque ffw^^z/fl;^ poluerunt 

;%fitafti6rem'; qua ;imttatioiie"hqc fimui obtineri exiftimabant, vteaue- 

i-i^etur jUie ie8:ores.-apoftoium. earidem rerh eodem commate bis 'dkii^ 

.autumarent» ■ '■. S:ed' hac cautiorte opus profeOio, noii erat.- Tautolo.giae 

yitio hoc "Sici 70 hom8v cwT»\/^]f£vjiumn magis iahe laborat, quam 

illud'(S**e» (^'/xrtioirtyv^i; vf . lO; f J Le8:i:0y hoc raodo orta, deinceps ab 

-aliis : fedulo ptopfiga&a atqu©' defenfa ' eft ^ vt Macedonianbs eo 

•fortiuff opipugnare- pofrent. • -Scimus' enim ,e:;dial6gis: de- trjnitate, 

«;qui!' tam inter; .Athaiia£i : iquam Tlieodoreti operii: excudiTfo^ . 

.•l.erit d .a plerisque Maximo'' au£t&^^^ tribuuntiir:, eontrouerfiam &k- 

tam ftiiife de hoc. l&co eiusque leftione it^^ catholicos et Mac5- 

donianos Dial» III. m 'editione operum Theodo^eti halenfi tom. f, 

,|r. ;• lOig Boftulabat . haeretieus ■inaeeddnianus ,' vt eatholicUs ad-- 

^tierlarius probartet,; Spiritum -S.. aeque ac; Pati?em, et Filium fuBr 

■.citare.-,^ortuo9. Prouocabat- catholicus ad^ loeum - nbftrura , excita- 

. h^tqirQ ^tar^ TT^^^ vero regeHehaty non. ita fcri- 

iptuni ' efle-j : ^fed ' ^a^ro-mstiifza , nifi forte m mo aut attem mendofo ca^ 

•tlmlicomnf exemplari %zmtm\\s exret.:';Ad haec-.catholicus: oiten^erc 

.poiTumus. in cunftis. veteribus exemplaribus ita fcriptum^ eife ^ (falfiim 

jhoe, eJTe patet ex andqiuilimis verfidnibus et Patrum qui ante..haerefin 

•maGedonianani fcripferunt, allegationibus. .): Sedi qubniam odftimas 

id in controuerfia pofitum eife , . alium fcripturae loeum afFeram:^— '. 

littera o,ccidif, fpivifu's atifejn frkificai \2^ Nonnullfe interieStis haere^ 

ticum p. 1027 itaincrepat : "Vos Macedoniani et epiftblam ad He- 

braeos ^reiicitis^ et epifiota^.ad'^omanos adutterajlk\ dum fcriptum 

'f^^AmiS 1 '2u&ra svoiii84<i^ "— ' Cum igitur poiemici d® 

locilhuius leffione im«r^|e|.;dfecertare, riib^ adulterati^nem textus f 

Viciifim exprobrare cb^ijrenf:' fafcile intefligitur,^eam le£lionem qua<? 

orthodoxis m^gis fauer^ videretia:;, librariis prae altera placiiiiTe aiqus 

'Itudiofe coditibus infertam 6fli^.: vijExtat rei huius indicium in codice 2, 

qui ineptilHme legit : ^ to svpiK^v adt^ 'Trvst/fiarafS' Nerape in 

exemplari quod librarius de%iben(|um<-fibi fumferat, cxtabat: ^ia. ra 

itwftKv WVif msv^cf» Priora verBa fideUt^r jxiinfcripisrat 3, cum vero 

":■ '■■■• ■ sd . 



.•.■■-■■vfep< 




'^ tA vocaWum msp^ix, peruenifle 

deprauatlonibus vulgo aiiHumerj 

. ,- 'inutauit;iii-^vgt;jt6aT0s , ac.prae ni 

" ,rftt intafta reliquit. - 6) Ea qua« 

f.J "hoM^v h vfjLiv crveujwa fupraSifp 

^y^' ,''ei<peia. coniprobata funt, le£^ione 

«tintr 7) Illiid- ^ia. ^izatotrvvviv- 

rcommatis^ ro. et 11. parallelisim 

^ysufjLO,. S) Scriptura S. refufcitj 

'tui 3. ied Filio vel Patri, j!7^r ■Fiti 

.buere. Igitur analogia etiam. Sc 

haec haftenus^^ Quae yero expla 

•mata in quibus t« ^Trvsvfiatog n 

14. - 16. et 2,6. 27, ea in aliud't{ 

-Vosverp , cives caiiissimi 
defcripfimus wvsvfJLo. S-s8 kc^'\ 
Lubenter^ admittite felutat^m ^^ ■ ^^ 
*iiue noiia^ ebi^enditaequ^diiimi m 
tvirtutemV Gum v^erO SpJrituis S, 
^Jta^^tiatrrifttoumehtO fe 
'idfatim bracula diuina apud anin: 
verum etiam publieis eorum int^r 
^tt^eiitos» -tumetiam gratos.' 

■\;^;7:V ^ ■■''•: ■'•P.P/ipfb^dicPen' 



.. . y^. 



fz^^m,^ : ■■ ' ;^ '. ■ ■ ■.^^,, 

■ '^. •■ ■ . V ■,"■ ^: 
.,1.- f., ■' -^.^■■V 




yv' 



^^^||||^.':^|.,. 



perui 




■■*-■■. ■-..■• i-*...'''':S'-"-. > '■ '■'.".'i..*.'iiV;T£*i'*^^'i"^»i^'- "'-■^*''-* *; : ■'•''',' •i^y'-^' '■/•'j- '■ ■ v^v" It' iVi " '''■■'-'■V ?' 




if ^llelismucn-iu|a^^ 'f<y&^i^diai^ / ^ 

S. reiluicit^iQi^^ 

etiani> $cn|>rdr^ le£ti6ni ttiQfli^e;\;^u^ 
^ero explariarida i^^ nojlirit^ l 

yjtfci^^> : inentio 'fit > ipf aeiertini ; <ffi 
ih alind ■tempUs teleruafhus;^^^ ' ■ : ,;i ; 

." ,■ - "~ 'i-'- . ■'' ■- ■ *-'s .■ "^ '" - ■ :■ ' ■ '■■,■ ,,' \ -■ ■•^■' '.!■ -- ■ 

■■«^■'' . ,',.'' '-■* "'■ ' ' " -■'■■.■:"■ 

CARissiMi., - oinnemdate operaiii, vt id rquod" 
9-^8 x^«f "%^;?rou in 'Vobis .habeatis . habitarts. 
.taifem Spiritus SahOi j quem_ Imms-wvsvi^aTfg : « 
ijt^thimij inSoiis^anQidremeflefe teftatuif, 

ipjritus S. opereturper veirSumdiuinum guo n^ 
10: vtihir : pbf-^fl^os^hxjf^ diesiibn, ibliim ; pf ^ 
apud animuni Veftfum perpehdite diUgehter/ 
3rum int^rpretibus auditores^^Vos pfaebete tutti ^^ 
•atos^' '■"■■:; ;;..'■..■•■ ■■■;:•'::''■.; J^'' ■•;::''■ ■.■■■*^:-':..v:[[ 

[b ■dic f &tecoftcs'&D€cKS^ 




.'(; 



^ ^^^^^^(^■^^^^■i^;-^^^^^ 



^^•■■■,' .^:^;§j.'.--:.;^^^ 
"■'(''■■^^.■'.•..'."^^■■j"'-:.'..